Баланың қауіпсіздігіне арналған жеке чек-лист

Үш сұраққа жауап беріңіз — дәл сіздің отбасыңызға арналған қадамдарды аласыз. Ешнәрсе серверге жіберілмейді: таңдауыңыз бен белгілеріңіз тек осы браузерде сақталады.

1. Баланың жасы нешеде?
2. Баланың қандай құрылғысы бар?
3. Ол нені пайдаланады? Бірнешеуін белгілеуге болады

Неден бастау керек — баламен бірге

  • Келісіңіз: «Бірдеңе қорқытса — маған кел» Маңызды Мұны дауыстап айтып, қосыңыз: «Айтқаның үшін ұрыспаймын».
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баладан өз сөзіңізбен сұраңыз: «Интернетте бірдеңе қорқытса, не істейсің?» Ол «саған айтамын» деп жауап берсе — ереже жұмыс істейді.

    Қалай жасау:

    1. Телефонсыз тыныш сәтті таңдаңыз.
    2. Айтыңыз: «Бірдеңе қорқытса — маған кел. Айтқаның үшін ұрыспаймын».
    3. Бір аптадан кейін әңгімеге оралып, баланың нені есте сақтағанын сұраңыз.
    Толығырақ
  • Түнде құрылғылар жатын бөлмеде болмасын Бала жақсы ұйықтайды және түнде ұсыныстармен жалғыз қалмайды.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Кешке баланың жатын бөлмесіне қараңыз: төсек жанында телефон мен планшет болмауы керек.

    Қалай жасау:

    1. Ортақ бөлмеден зарядтауға орын таңдаңыз.
    2. Құрылғылардың қашан «ұйықтайтынын» келісіңіз (мысалы, ұйқыдан бір сағат бұрын).
    3. Үлгі көрсетіңіз: өз телефондарыңызды да сонда қалдырыңыз.
  • Тек балаларға арналғанды, тек бірге Кішкентайларға арналған мультфильмдер мен қолданбалар — тексерілген тізімнен, бірге көру.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Қарау тарихы мен қолданбалар тізімін ашыңыз: онда тек балаларға арналған мазмұн болуы керек.

    Қалай жасау:

    1. Баламен бірге рұқсат етілген мультфильмдер мен қолданбалардың қысқа тізімін жасаңыз.
    2. Баланы жалғыз қалдырмай, бірге қараңыз.
    3. Құрылғыны балалар бөлмесінде емес, ортақ бөлмеде сақтаңыз.
  • Әлеуметтік желілерге асықпаңыз Көптеген әлеуметтік желілердің ережесі бойынша аккаунтты 13 жастан бастап ашуға болады.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баланың қолданбалар тізімін ашыңыз: 13+ шектеуі бар әлеуметтік желілер болмауы керек.

    Қалай жасау:

    1. Қолданбаның жас ережесін қолданбалар дүкеніндегі сипаттамасынан тексеріңіз.
    2. Бала тіркелген болса, оны сабырмен талқылап, не істеуді бірге шешіңіз.
    3. Балаларға арналған баламалар мен ата-ана бақылауы бар ойындарды ұсыныңыз.
  • Құпиялар мен «жоқ» деу туралы әңгімелерді бірге оқыңыз Әңгімеге арналған сұрақтары бар үш қысқа әңгіме.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Сұраңыз: «Бейтаныс адам жазғанда кейіпкер не істеді?» Бала жауабын есіне алса — әңгіме жұмыс істеді.

    Қалай жасау:

    1. Сайттағы «Үйретуші әңгімелер» бөлімін ашыңыз.
    2. Бір әңгімені кешке ертегідей оқыңыз.
    3. Әңгімеден кейінгі екі сұрақты талқылаңыз.
    Толығырақ
  • Сынып пен мектеп чаттарын талқылаңыз Чатта ренжітсе немесе жағымсыз нәрсе жіберсе не істеу керектігін келісіңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Бала ережені біледі: ренжітетінге жауап бермеу, хабарламаны сақтап, сізге көрсету.

    Қалай жасау:

    1. Ол қандай чаттарда тұратынын және онда қалай сөйлесетінін сұраңыз.
    2. Келісіңіз: ренжітетінге жауап бермеу, хабарламаны сақтау және сізге көрсету.
    3. Сынып жетекшісінен мектеп чаттарының ережелерін біліңіз.
    Толығырақ
  • Жеке деректер мен фотосуреттер Нені жариялауға болмайды: мекенжай, мектеп, жол, телефон нөмірі және баланы оңай табуға болатын фото.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Оның профильдерін бірге қараңыз: мекенжай, мектеп, телефон нөмірі, жол, үй нөмірі көрінетін фото болмауы керек.

    Қалай жасау:

    1. Оның профильдері мен жарияланымдарын бірге қараңыз.
    2. Артығын өшіріңіз: мекенжай, мектеп, телефон нөмірі, геотегтер.
    3. Танылатын орындары бар фотоларды жарияламауды келісіңіз.
    Толығырақ
  • Ережелерді жасөспіріммен бірге жасаңыз Жасөспірім өзі талқылаған ережелерді жақсырақ сақтайды.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Ережелер жазылған (мысалы, отбасылық келісімде) және екі тарап қол қойған.

    Қалай жасау:

    1. «Басып шығаруға арналған жадынамалар» бөлімінен отбасылық келісім бланкін жүктеңіз.
    2. Әр тармақты талқылап, жасөспіріммен өз ұсыныстарын енгізуге мүмкіндік беріңіз.
    3. Қол қойып, бір айдан кейін келісімге оралыңыз.
  • Бопсалау мен қоқан-лоққы: жоспарды алдын ала келісіңіз Маңызды Жауап бермеу және төлемеу, хат алмасуды сақтау, бірден сізге айту.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Жасөспірім жоспарды біледі және оны өз сөзімен қайталай алады.

    Қалай жасау:

    1. Жоспарды айтыңыз: жауап бермеу, төлемеу, фото жібермеу, хат алмасуды сақтау.
    2. Айтыңыз: «Не болса да, сен кінәлі емессің, бірден кел».
    3. Есте сақтаңыз: қауіп болса — полиция, өмірге қауіп төнсе — 112.
    Толығырақ

Телефон немесе планшет

  • Google Family Link орнатыңыз Маңызды 13 жасқа дейінгі бала үшін — балалар аккаунты, жасөспірім үшін — келісім бойынша бақылау режимі.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Өз телефоныңызда Family Link қолданбасын ашыңыз: баланың аккаунты тізімде болуы керек.

    Қалай жасау:

    1. Google Play-ден өз телефоныңызға Family Link орнатыңыз.
    2. Балалар аккаунтын жасаңыз (13 жасқа дейін) немесе жасөспірімді бақылау режиміне шақырыңыз.
    3. Қолданба кеңестері бойынша баланың құрылғысында оның аккаунтына кіріңіз.
  • Google Play-де ата-ана бақылауын қосыңыз Қолданбалар мен ойындарды жасына қарай шектеп, сатып алуды растауды қосыңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баланың құрылғысында: Play Маркет → профиль → Баптаулар → Отбасы → Ата-ана бақылауы қосулы.

    Қалай жасау:

    1. Баланың құрылғысында Play Маркетті ашыңыз.
    2. Профиль → Баптаулар → Отбасы → Ата-ана бақылауы → қосыңыз.
    3. Қолданбалар, ойындар мен фильмдерге жас шектеуін қойыңыз.
  • Уақыт пен «ұйқы» режимін белгілеңіз Экран уақытының күндізгі лимиті және құрылғы түнге бұғатталатын уақыт.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Family Link-те баланың карточкасын ашыңыз: күндізгі лимит пен «ұйқы» уақыты көрінуі керек.

    Қалай жасау:

    1. Family Link қолданбасында баланы таңдаңыз.
    2. Экран уақыты лимиттерінің бөлімін ашып (нұсқаларда атауы әртүрлі), күндізгі лимитті белгілеңіз.
    3. Құрылғы түнге бұғатталатын уақытты белгілеңіз.
  • «Отбасылық қолжетімділік» арқылы «Экран уақытын» қосыңыз Маңызды Баланы отбасылық топқа қосып, лимиттерді, «Тыныштық» уақытын және қолданба шектеулерін белгілеңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баптаулар → [сіздің атыңыз] → Отбасылық қолжетімділік: бала тізімде бар. Баптаулар → Экран уақыты: қосулы.

    Қалай жасау:

    1. Баптаулар → [сіздің атыңыз] → Отбасылық қолжетімділік → баланы қосыңыз.
    2. Бала үшін «Экран уақытын» ашып, қосыңыз.
    3. Лимиттерді, «Тыныштық» уақытын және қолданба шектеулерін белгілеңіз.
  • Ересектерге арналған контентті шектеңіз Баптаулар → Экран уақыты → Контент және құпиялылық → Контент шектеулері.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баланың құрылғысында «Контент және құпиялылық» қосулы және шектеулер белгіленген.

    Қалай жасау:

    1. Баптаулар → Экран уақыты → Контент және құпиялылық → қосыңыз.
    2. «Контент шектеулерін» ашып, жас шектеулерін таңдаңыз.
    3. Экран уақытының кодын белгілеп, оны балаға айтпаңыз.
  • «Сатып алуды сұрау» функциясын қосыңыз Сонда қолданбаларды орнату мен сатып алу сіздің мақұлдауыңызды қажет етеді.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баланың құрылғысынан қолданба орнатып көріңіз: сіздің телефоныңызға сұраныс келуі керек.

    Қалай жасау:

    1. Баптаулар → [сіздің атыңыз] → Отбасылық қолжетімділік.
    2. Баланы таңдап, «Сатып алуды сұрау» функциясын қосыңыз.
    3. Тексеріңіз: қолданба орнатқанда сіздің құрылғыңызға сұраныс келеді.

Қолданбалар

  • YouTube: автоматты ойнатуды өшіріңіз Маңызды Келесі видео өздігінен басталмайды.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Кез келген видеоны ашыңыз: ойнатқыштағы автоматты ойнату ауыстырғышы өшірулі.

    Қалай жасау:

    1. YouTube-та кез келген видеоны ашыңыз.
    2. Ойнатқыштағы «Автоматты ойнату» ауыстырғышын тауып, өшіріңіз.
    3. Қолданба баптауларында да тексеріңіз: Профиль → Баптаулар → Автоматты ойнату.
    Толығырақ
  • YouTube: «Қауіпсіз режимді» қосыңыз Сүзгі көмектеседі, бірақ бәрін ұстамайды.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Профиль → Баптаулар → Жалпы: «Қауіпсіз режим» қосулы (iPhone-да — қолданбаның «Баптауларында»).

    Қалай жасау:

    1. YouTube-та баланың профилін ашыңыз.
    2. Баптаулар → Жалпы → «Қауіпсіз режимді» қосыңыз (iPhone-да — тікелей қолданба баптауларында).
    3. Есте сақтаңыз: сүзгі көмектеседі, бірақ ересектің назарын алмастырмайды.
  • YouTube: балалар аккаунты немесе «YouTube Kids» Маңызды 13 жасқа дейінгі балалар үшін.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баланың құрылғысында «YouTube Kids» орнатылған немесе Family Link балалар аккаунтына кірілген.

    Қалай жасау:

    1. «YouTube Kids» қолданбасын орнатыңыз немесе Family Link арқылы балалар аккаунтын пайдаланыңыз.
    2. Мазмұнның жас тобын таңдаңыз.
    3. Баланың құрылғысынан кәдімгі YouTube-ты алып тастаған жөн.
  • YouTube: қорқынышты арна — «Ұсынбау» Мұндай видеолар қайта шығуы мүмкін, сондықтан ұсыныстарды үнемі тексеріп тұрыңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Ұсыныстарды бірге қараңыз: қорқынышты арналар жоқ па. Болса, белгілеңіз.

    Қалай жасау:

    1. Видеоның жанындағы ⋮ белгісін басыңыз.
    2. «Бұл арнаны ұсынбау» дегенді таңдаңыз.
    3. Аптасына бір рет бірге қарағанда қайталаңыз.
  • TikTok: 13 жасқа дейін аккаунт қажет емес Маңызды TikTok ережесі бойынша оны 13 жастан бастап пайдалануға болады.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. 13 жасқа толмаған баланың қолданбалар тізімінде TikTok жоқ.

    Қалай жасау:

    1. Қолданба болса, онда не көріп жүргенін сабырмен сұраңыз.
    2. Платформа ережесін түсіндіріңіз: аккаунт 13 жастан.
    3. Қолданбаны өшіру және оны немен алмастыру керектігін бірге шешіңіз.
  • TikTok: жабық аккаунт Сонда видеоларды тек мақұлданған жазылушылар көреді.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Профиль → Мәзір → Баптаулар және құпиялылық → Құпиялылық: «Жабық аккаунт» қосулы.

    Қалай жасау:

    1. Профильді → Мәзір → Баптаулар және құпиялылықты ашыңыз.
    2. Құпиялылық → «Жабық аккаунтты» қосыңыз.
    3. Жазылушылар тізімін тексеріп, бейтаныстарды өшіріңіз.
  • TikTok: «Отбасылық режим» (Family Pairing) Баланың аккаунтын өз аккаунтыңызбен байланыстырып, экран уақыты мен контент шектеулерін басқарыңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. TikTok-та: Баптаулар → Отбасылық режим: аккаунттар байланысқан.

    Қалай жасау:

    1. Өз телефоныңызда және жасөспірімнің телефонында Баптаулар → Отбасылық режимді ашыңыз.
    2. Аккаунттарды код немесе QR арқылы байланыстырыңыз.
    3. Уақыт пен контент шектеулерін жасөспіріммен келісіп белгілеңіз.
  • TikTok: хабарлама мен пікірді шектеңіз Кім жеке хабарлама жаза алатынын және пікір қалдыра алатынын таңдаңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Құпиялылық баптауларында «Жеке хабарламалар» мен «Пікірлер» достармен шектелген немесе өшірулі.

    Қалай жасау:

    1. Баптаулар және құпиялылық → Құпиялылық.
    2. «Жеке хабарламалар» мен «Пікірлерді» ашыңыз.
    3. «Достар» немесе «Ешкім» дегенді таңдаңыз.
  • Instagram: ереже бойынша — 13 жастан Маңызды Бала бұрын тіркелген болса, оны ұрыспай талқылаңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. 13 жасқа толмаған баланың қолданбалар тізімінде Instagram жоқ.

    Қалай жасау:

    1. Онда не істеп жүргенін сабырмен сұраңыз.
    2. Ережені түсіндіріңіз: аккаунтты 13 жастан бастап ашуға болады.
    3. Аккаунтты өшіру немесе жасын күтуді бірге шешіңіз.
  • Instagram: жабық аккаунт Профиль баптауларында аккаунтты жабық етіңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Мәзір → Аккаунт құпиялылығы: «Жабық аккаунт» қосулы.

    Қалай жасау:

    1. Профильді → Мәзір → Аккаунт құпиялылығын ашыңыз.
    2. «Жабық аккаунтты» қосыңыз.
    3. Жазылушылар тізімін тексеріп, бейтаныстарды өшіріңіз.
  • Instagram: кім жаза алады және белгілей алады Жеке хабарламаларды, белгілеуді және атауды тек таныс адамдармен шектеңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. «Хабарламалар» мен «Тегтер және аталулар» баптауларында шектеулер таңдалған (жазылушылар немесе ешкім).

    Қалай жасау:

    1. Мәзір → Хабарламалар және әңгіме жауаптары: кім жаза алатынын шектеңіз.
    2. Мәзір → Тегтер және аталулар: кім белгілей алатынын таңдаңыз.
    3. «Жазылушылар» немесе «Ешкім» дегенді таңдаңыз, «Барлығы» емес.
  • Instagram: отбасы орталығы Аккаунттарды байланыстырып, баланың қолданбада қанша уақыт өткізетінін хат алмасуын оқымай-ақ көріңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Мәзір → Отбасы орталығы: аккаунттар байланысқан.

    Қалай жасау:

    1. Өз аккаунтыңызда Мәзір → Отбасы орталығын ашыңыз.
    2. Жасөспіріміңізге шақыру жіберіп, қабылдауын сұраңыз.
    3. Нені көретініңізді талқылаңыз: қолданбадағы уақытты, хат алмасуды емес.
  • WhatsApp: топтарға кім қоса алады Маңызды Сонда баланы бейтаныс адамдар бар чатқа қоса алмайды.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баптаулар → Құпиялылық → Топтар: «Менің контактілерім» таңдалған.

    Қалай жасау:

    1. WhatsApp → Баптаулар → Құпиялылықты ашыңыз.
    2. Топтар → «Менің контактілерім» дегенді таңдаңыз.
    3. Топтар тізімін де тексеріңіз: бейтаныстар бар топтардан шығыңыз.
  • WhatsApp: профиль тек контактілерге Профиль фотосы, мәліметтер және соңғы кірген уақыт — «Менің контактілерім».
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Баптаулар → Құпиялылық: профиль фотосы, мәліметтер және «Соңғы кірген» тек контактілерге ашық.

    Қалай жасау:

    1. WhatsApp → Баптаулар → Құпиялылықты ашыңыз.
    2. «Профиль фотосы», «Мәліметтер» және «Соңғы кірген» үшін «Менің контактілерім» таңдаңыз.
    3. Профильде артық жеке деректер жоғын тексеріңіз.
  • Ойындар: бейтаныс адамдармен чатты жабыңыз Маңызды «Құпия үшін сыйлық» — алдаудың белгісі.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Ойын баптауларында чат пен жеке хабарламалар өшірулі немесе тек достарға қолжетімді.

    Қалай жасау:

    1. Ойынның немесе аккаунттың баптауларын ашыңыз: «Құпиялылық» немесе «Қауіпсіздік» бөлімі.
    2. Чат пен жеке хабарламаларды шектеңіз: «Тек достар» немесе «Өшірулі».
    3. Балаға түсіндіріңіз: «құпия үшін сыйлық» — алдаудың белгісі.
  • Ойындар: байланған картаны алып тастаңыз Сатып алуды растауды қосып, банк картасын баланың аккаунтында қалдырмаңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Ойын немесе дүкен аккаунтында байланған карта жоқ, ал сатып алулар сіздің растауыңызды қажет етеді.

    Қалай жасау:

    1. Ойын немесе қолданбалар дүкені аккаунтындағы төлем тәсілдерін ашыңыз.
    2. Байланған банк картасын алып тастаңыз.
    3. Сатып алуды растауды қосыңыз (Google Play мен App Store-да мұндай баптау бар).
  • Ойындар: лақап ат аты-жөнсіз, мектепсіз, мекенжайсыз Аты-жөнсіз лақап ат ойлап тауып, жеке деректерді чатта айтпауды келісіңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Лақап атта аты, тегі немесе мектебі жоқ, ал ойын профилінде жеке деректер жоқ.

    Қалай жасау:

    1. Ойындағы профильді ашыңыз.
    2. Лақап атты аты-жөнсіз және мектеп нөмірінсіз псевдонимге ауыстырыңыз.
    3. Жеке деректерді чатта айтпауды келісіңіз.

Үнемі

  • Аптасына бір рет — бірге 10 минут Бала не көріп жатыр және кіммен сөйлеседі: оған не ұнағанын және нені қауіпті деп тапқанын сұраңыз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Күнтізбеде қайталанатын еске салғыш бар және соңғы рет бірге қарағаныңызға бір аптадан аспады.

    Қалай жасау:

    1. Күн мен уақытты таңдап (мысалы, жексенбі кеші), қайталанатын еске салғыш қойыңыз.
    2. Қарау тарихын және достар немесе чаттар тізімін бірге қараңыз.
    3. Жасөспірімдерге мұны алдын ала және не үшін екенін айтыңыз.
  • Орнатылған қолданбаларды тексеріңіз Қажетсізін өшіріп, жаңа қолданбалардың баланың жасына сай екеніне көз жеткізіңіз.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Құрылғыдағы барлық қолданба сізге таныс және баланың жасына сай.

    Қалай жасау:

    1. Баланың құрылғысындағы қолданбалар тізімін ашыңыз.
    2. Таныс еместері туралы сұраңыз: бұл не және не үшін.
    3. Қажетсізін өшіріп, жаңаларының жас шектеулерін тексеріңіз.
  • 2–3 айда бір рет — осы тізімнен қайта өтіңіз Қолданбалар жаңартылғаннан кейін құпиялылық баптаулары кейде қалпына келеді.
    Қалай тексеру және қалай жасау

    Қалай тексеру. Күнтізбеде 2–3 айдан кейінге еске салғыш тұр.

    Қалай жасау:

    1. 2–3 айдан кейінге еске салғыш қойыңыз.
    2. Ірі жаңартулардан кейін құпиялылық баптауларын тексеріңіз.
    3. Осы бетке оралып, тізімнен қайта өтіңіз.

Мәзір тармақтарының атаулары қолданба нұсқасына байланысты. Чек-лист — кеңес, қорғаныс кепілдігі емес: ол баламен сөйлесуді алмастырмайды. Өмір мен денсаулыққа қауіп төнсе, 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.

Баптауларды тексеруді еске салып тұрайық па?

Бізге жазыңыз, айына бір рет еске саламыз. Жарнамасыз. Кез келген уақытта бас тартуға болады.

Сіз үшін баптау Қызметтер мен жазылым Немесе бізге жазыңыз

Instagram-да жазуWhatsApp-қа жазуПоштаға жазу

Не жазуға болады (көшіріп, толықтырыңыз)

Сәлеметсіз бе! My QORGAN отбасылық жазылымының күту тізіміне жазылғым келеді. Баланың жасы: ___.

Құпиясөздерді, СМС-кодтарды және карта деректерін жазбаңыз. Баланың аты мен фотосы да қажет емес. Сайт деректерді жинамайды: өзіңіз бізге өзіңізге ыңғайлы жерде жазасыз.